Bạn hiểu câu hỏi. Bạn cũng biết mình muốn nói gì. Nhưng đến lúc trả lời, bạn lại không nói nên lời. Trong khi bạn còn chọn câu trong đầu, người đối diện đã chuyển sang chuyện khác.
Trên đường về nhà, câu trả lời mới xuất hiện. “À, chỉ cần nói thế này là được mà.” Bạn đâu cần dùng từ khó. Đó là cách diễn đạt bạn vốn đã biết.
Nếu chuyện ấy cứ lặp lại, hãy tạm gác suy nghĩ “Phải học thêm tiếng Anh thì mình mới nói được”. Không biết tiếng Anh và không dùng được tiếng Anh mình đã biết trong cuộc trò chuyện là hai vấn đề khác nhau. Điều bạn cần lúc này có thể là thời gian thử nói bằng vốn tiếng Anh đang có, thay vì học lại từ đầu.
Câu nói chỉ xuất hiện sau cuộc trò chuyện cũng là vốn tiếng Anh của bạn
Bạn có thể tự đặt câu khi ở một mình, nhưng trước mặt người khác lại không nói ra được. Vậy điều gì đã khác?
Khi trò chuyện, bạn phải vừa nghe người đối diện, vừa chọn nội dung trả lời, tìm cách diễn đạt rồi nói ngay. Tình huống này khác với việc nhìn sách và chọn đáp án đúng. Nếu thêm cả nỗi lo “Lỡ mình nói sai thì sao?”, ngay cả câu đã biết cũng có thể dừng lại trước khi được nói ra.
Nếu lần nào bạn cũng chỉ tìm cách giải quyết bằng việc học thêm từ mới, thời gian thử nói điều mình thực sự muốn nói sẽ cứ bị lùi lại. Luyện dùng những cách diễn đạt đã biết cũng cần là một phần của việc học.
Tất nhiên, có lúc bạn thực sự chưa biết cách diễn đạt mình cần. Khi đó, hãy tìm và học thêm. Nhưng đừng chỉ vì một lần bí lời mà kết luận rằng toàn bộ vốn tiếng Anh của mình đều chưa đủ. Hãy mang câu đơn giản đã xuất hiện sau đó vào cuộc trò chuyện tiếp theo.
Bạn có thể nói nhiều điều hơn mình nghĩ bằng tiếng Anh đơn giản
Bạn có thể cảm thấy muốn giỏi tiếng Anh thì phải dùng từ khó và câu dài. Điều mình muốn nói thì phức tạp, còn tiếng Anh mình biết lại có vẻ quá đơn giản.
“Có thể giải thích mọi điều trong 99% tình huống bằng tiếng Anh ở trình độ trung học cơ sở.”
Đó là suy nghĩ tôi muốn chia sẻ trong bài viết này. Để bắt đầu trò chuyện, chúng ta không cần tiếng Anh khó đến mức mình vẫn tưởng. Điều quan trọng là đừng cố chuyển nguyên cả ý nghĩ bằng tiếng mẹ đẻ sang một câu duy nhất.
Ví dụ, trong cuộc họp, bạn muốn nói: “Chúng ta chưa có đủ thời gian xem xét, nên tôi muốn lùi lịch lại một chút.”
“We need more time.”
“We need to check a few things.”
“Can we do it next week?”
Bạn đã truyền đạt được rằng cần thêm thời gian, còn một số việc cần kiểm tra và muốn đề xuất tuần sau. Thay vì không nói được gì vì mải hoàn thiện một câu dài, bạn đã tham gia cuộc trò chuyện bằng ba câu ngắn.
Trong những tình huống cần thuật ngữ chính xác hoặc cách giải thích tinh tế, bạn vẫn có thêm tiếng Anh cần học. Nhưng bạn không cần hoãn mọi cuộc trò chuyện cho đến lúc đó. Hãy giải thích trước bằng những gì đã biết, rồi nghe câu hỏi của người đối diện và bổ sung nội dung cần thiết.
Dùng tiếng Anh đơn giản không phải là thu hẹp suy nghĩ. Đó là cách giúp suy nghĩ của bạn đến được với người đối diện.
Trau chuốt ngữ pháp khi luyện tập, còn khi trò chuyện, hãy thử nói trước
Bạn đã bao giờ định bắt đầu một câu rồi dừng lại kiểm tra thì có đúng không, có cần thêm mạo từ không? Đến khi kiểm tra xong trong đầu, lượt nói của bạn có khi đã trôi qua.
Khi trò chuyện bằng tiếng mẹ đẻ, chúng ta cũng không kiểm tra ngữ pháp của từng câu. Có lúc ta sửa lời giữa chừng, có lúc chỉ trả lời bằng một từ. Dù vậy, ta vẫn hiểu ý nhau, cùng cười và tiếp tục trò chuyện. Bởi điều ta chú ý là câu chuyện của nhau, hơn là hình thức của câu nói.
Hãy cho mình một chút thoải mái như vậy khi nói tiếng Anh. Bạn có thể từng bước trau chuốt ngữ pháp trong giờ học và lúc ôn lại. Còn trong cuộc trò chuyện, hãy tập trung vào nói điều mình muốn nói trước, thay vì chờ một câu thật hoàn hảo.
Điều đó không có nghĩa là bạn không cần biết ngữ pháp. Ý ở đây là tách thứ tự trò chuyện và sửa lỗi. Bạn có thể kể hết câu chuyện của mình trước, rồi học cách diễn đạt chính xác và tự nhiên hơn sau.
Bạn cũng có thể nhờ giáo viên: “Hôm nay, tôi muốn thử kể hết trước. Sau khi tôi nói xong, chúng ta cùng sửa nhé.” Với cách này, những chỗ làm ý bị hiểu khác vẫn được kiểm tra ngay, nhưng cuộc trò chuyện không phải dừng lại vì từng lỗi nhỏ.
Ngay cả khi luyện một mình, hãy thử nói hết câu rồi mới trau chuốt lại.
Nếu bí lời, bạn có thể bắt đầu lại bằng cách nói đơn giản
Không nhớ ra một từ giữa chừng không có nghĩa là bạn phải kết thúc cuộc trò chuyện. Nếu chưa biết tên chính xác, hãy giải thích vật đó dùng để làm gì. Nếu câu dài quá khó, hãy chia ý ra để nói.
Khi cần thời gian suy nghĩ, bạn có thể nói “Let me think for a moment.” Nếu bỏ lỡ câu hỏi, bạn có thể hỏi lại bằng câu “Could you say that again?”
Đó không phải những câu chỉ dùng vì bạn trò chuyện chưa giỏi. Chúng giúp hai bên kiểm tra xem đã hiểu nhau chưa và tiếp tục câu chuyện.
Nếu mục tiêu ban đầu là “nói mà không sai lần nào”, hãy thử đổi thành “dù bí lời, vẫn truyền đạt hết câu chuyện của mình”. Hãy chú ý đến lúc bạn dùng cách nói khác mà người đối diện vẫn hiểu, thay vì chỉ nhớ khoảnh khắc mình không tìm ra một từ.
Hôm nay, hãy nói ra một điều bạn đã muốn nói
Bạn không cần chuẩn bị một chủ đề lớn lao. Bữa trưa hôm nay thế nào, vì sao công việc bận rộn, cuối tuần bạn muốn làm gì. Hãy chọn một chuyện mà lúc này bạn muốn kể với ai đó.
Lần đầu, đừng mở từ điển mà hãy thử nói đến hết bằng tiếng Anh đã biết. Dù giữa chừng có băn khoăn về ngữ pháp, hãy kể xong trước. Sau đó, tìm một cách diễn đạt bạn thực sự cần hoặc cùng giáo viên sửa một câu chưa tự nhiên.
Rồi kể lại cùng câu chuyện. Không cần dùng câu hoa mỹ hơn lần đầu. Hãy xem bạn có bớt ngần ngại khi bắt đầu, có giải thích thêm được một lý do hay có tiếp tục được sau lúc bí lời không.
Khi học, bạn mở rộng cách diễn đạt và trau chuốt độ chính xác. Khi trò chuyện, bạn dùng vốn tiếng Anh ấy để chia sẻ suy nghĩ. Bạn có thể dành thời gian cho cả hai.
Đừng chờ đến khi giỏi tiếng Anh hơn mới nói. Hãy dùng tiếng Anh mình đã biết để nói điều bạn muốn nói hôm nay.